Peter Singer: Stwórca - niedorajda czy okrutnik?

[2014-08-13 19:10:47]

Niewiele rzeczy wiemy na pewno. Nie potrafimy nawet udowodnić nieistnienia rozlicznych bogiń i bogów. Co do jednego jednak nie ma wątpliwości! Świat, w którym żyjemy, nie został stworzony przez boga, w jakiego wierzą chrześcijanie: wszechmogącego, wszechwiedzącego i nieskończenie dobrego.

Nasz świat pełen jest bólu i cierpienia. Jeśli bóg wie wszystko, to musi również wiedzieć, ile cierpienia jest na świecie; a jeśli jest wszechmogący, to mógł stworzyć świat, w którym cierpienia byłoby mniej albo by go wcale nie było. Gdyby do tego był dobry, a tym bardziej nieskończenie dobry, to z pewnością stworzyłby świat, w którym cierpienia byłoby znacznie mniej.

Chrześcijanie odpowiadają na to, że bóg wyposażył nas w wolną wolę i dlatego nie jest odpowiedzialny za krzywdy, jakie czynimy sobie wzajemnie. Odpowiedź ta nie obejmuje jednak tych wszystkich, którzy cierpią i giną podczas powodzi, płoną żywcem podczas pożarów lasów wywołanych uderzeniem pioruna albo umierają z pragnienia podczas suszy.

Wyznawcy Chrystusa powiadają na to, że wszyscy jesteśmy grzesznikami i dlatego zasługujemy na swój los, nawet gdy spotykają nas największe nieszczęścia. Jednak niemowlęta są tak samo narażone na śmierć podczas klęsk żywiołowych jak dorośli, choć wydaje się niemożliwe, żeby popełnione przez nie grzechy zasługiwały na tak surowe kary. Zdaniem chrześcijan jednak zasługują. Zgodnie z doktryną tej religii niemowlęta obarczone są grzechem pierworodnym odziedziczonym po naszej pramatce Ewie, która zlekceważyła wydany przez boga zakaz jedzenia owoców z drzewa wiadomości dobrego i złego. Koncepcja ta jest potrójnie odrażająca: po pierwsze wynika z niej, że wiedza w ogóle może być grzeszna; po drugie, że najgorszym grzechem ze wszystkich jest nieposłuszeństwo wobec boga; po trzecie wreszcie, że dzieci mogą, a nawet powinny być karane za grzechy swoich przodków.

Zauważmy jednak, że problem nieuzasadnionych cierpień nie zostałby rozwiązany nawet wtedy, gdybyśmy przyjęli argumenty chrześcijan. Wszak ludzie nie są jedynymi ofiarami powodzi, susz i pożarów. Podczas katastrof naturalnych cierpią również zwierzęta, które nie są potomkami Adama i Ewy, i z tej racji nie mogą być obarczone grzechem pierworodnym.

W dawnych czasach, gdy koncepcja grzechu pierworodnego traktowana była poważniej niż dzisiaj, cierpienia zwierząt stanowiły szczególnie kłopotliwy problem dla refleksyjnie usposobionych chrześcijan. Problem ten rozwiązał na swój sposób siedemnastowieczny filozof francuski Renè Descartes, który utrzymywał, że zwierzęta nie mogą cierpieć, gdyż są tylko zmyślnie skonstruowanymi maszynami. Dlatego – uczył Kartezjusz – nie powinniśmy interpretować ich jęku jako oznaki bólu, tak jak nie uważamy dzwonienia budzika za dowód, że posiada on świadomość.

Pogląd ten nie wydaje się jednak przekonujący nikomu, kto kiedykolwiek miał kota lub psa.

Chrześcijanie nie rezygnują łatwo. Stwórca – powiadają – dał nam życie i dlatego nie powinniśmy narzekać, że nie jest ono aż tak idealne, jak moglibyśmy sobie życzyć. Nie obwiniamy przecież matki, która rodzi niepełnosprawne dziecko! Czy jednak nie potępiamy kobiet, które mogły się przyczynić do uszkodzenia płodu, pijąc alkohol lub zażywając narkotyki w ciąży? Czy nie powinniśmy ich za to winić tylko dlatego, że dały nam życie?

Wreszcie argument ostateczny, do którego uciekają się przyparci do muru chrześcijanie. Ich zdaniem nie powinniśmy nawet próbować pojąć, czym kierował się Bóg, stwarzając świat takim, jaki jest. To tak – powiadają – jakby mrówka chciała zrozumieć ludzkie postępki i decyzje – tak mizerna jest nasza inteligencja w porównaniu z nieskończoną mądrością boga. (Tę samą odpowiedź w bardziej poetyckiej formie zwiera Księga Hioba). Czy jednak całkowite wyrzeczenie się zaufania do rozumu, nie oznaczałoby, że równie łatwo możemy przyjąć lub odrzucić dosłownie wszystko, każdą rację, pogląd lub twierdzenie, bez względu na to, jak bzdurne lub słuszne by nie były.

Co więcej, stwierdzenie, że nasza inteligencja jest mizerna w porównaniu z mądrością boga, zakłada jako oczywistą tezę, która dopiero wymaga dowodu: że mianowicie stwórca jest zarazem wszechmogący, nieskończenie mądry i nieskończenie dobry. Cała nasza wiedza i świadectwo zmysłów przemawiają za tym, że świat nie został stworzony przez boga. Jeśli jednak ktoś się upiera, że został, powinien przyjąć do wiadomości, że stwórca nie mógł być zarazem wszechmogący i nieskończenie dobry. Był albo niedorajdą, albo okrutnikiem.

Peter Singer


Tłum. Andrzej Dominiczak



Tekst pochodzi z amerykańskiego dwumiesięcznika "Free Inquiry". Jego tłumaczenie zamieszczono na stronie www.humanizm.net.pl










Zobacz także:


    drukuj poleć znajomym poprzedni tekst następny tekst zobacz komentarze


    lewica.pl w telefonie

    Czytaj nasze teksty za pośrednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:


    blogi - ostatnie wpisy


    co? gdzie? kiedy?

    Czy jest lewica w Polsce ?
    Wrocław, ul. Bogusławskiego 41
    29 października (niedziela), godz. 17.00
    DZIEŃ SPOTKAŃ Z OKAZJI 100. ROCZNICY REWOLUCJI PAŹDZIERNIKOWEJ
    Warszawa, ul. Długa, 29, I piętro, sala 115
    4 listopada (sobota), godz. 15.00 - 19.00
    Konferencja "Żydzi a rewolucja październikowa"
    Warszawa, Instytut Historyczny UW, Sala Kolumnowa (parter)
    19 października, godz. 11.15-19.00
    Gender Studies IBL PAN - rekrutacja
    Warszawa, ul. Nowy Świat 72
    do 20.10.2017
    Szukam muzyków, realizatorów dźwięku do wspólnego projektu.
    wszędzie
    zawsze
    Najnowszy numer "Dalej! pismo socjalistyczne"
    www.dalej.org
    wiosna-lato 2017
    Petycja o opodatkowaniu księży
    Nowy Lewicowy Vlog
    Warszawa
    Zapraszamy do współpracy
    Polska
    cały czas
    "Czerwony katechizm" - F. Czacki

    Więcej ogłoszeń...


    kalendarium

    21 października:

    1902 - USA: Zakończył się 5-miesięczny strajk górników zrzeszonych w United Mine Workers.

    1918 - Po opuszczeniu więzienia Karol Liebknecht stanął na czele Związku Spartakusa.

    1920 - W Czechosłowacji ukazał się pierwszy numer dziennika "Rudé Právo", centralnego organu KPCz.

    1934 - Rada Naczelna PPS warunkowo uznała możliwość współpracy z KPP.

    1941 - W Londynie zmarł Herman Lieberman, polityk PPS, skazany w procesie brzeskim, minister sprawiedliwości w rządzie Wł. Sikorskiego.

    1945 - Wybory we Francji: kobiety po raz pierwszy głosują; zwycięstwo wyborcze komunistów (26 proc. głosów).

    1956 - Władysław Gomułka został I sekretarzem KC PZPR i rozpoczął cześciową reformę systemu.

    1961 - W Belmont w Stanach Zjednoczonych zmarł Karl Korsch, wybitny filozof marksistowski, działacz ruchu robotniczego, atakował zarówno leninizm jak i centryzm i rewizjonizm.

    1967 - Sto tysięcy demonstrantów protestowało w Waszyngtonie przeciwko wojnie w Wietnamie; doszło do starć z wojskiem.

    1969 - Socjaldemokrata Willy Brandt został wybrany na kanclerza RFN.

    1998 - Socjaldemokrata Massimo D'Alema został premierem Włoch.


     
    Lewica.pl na Facebooku