Bart這miej Kozek: Holandia po wyborach

[2017-03-21 00:45:56]

Powody do ulgi – niekoniecznie do rado軼i

Globalne media og這si造 tryumf liberalnej demokracji nad prawicowym populizmem. Wystarczy這 do tego nieco wi瘯sze ni przewidywane zwyci瘰two wsp馧rz康z帷ych do tej pory krajem konserwatywnych libera堯w (VVD) nad Parti Wolno軼i (PVV) Geerta Wildersa.

Czy jednak wyci庵ane z analizy kampanii i samych wynik闚 wnioski komentator闚 nie s przypadkiem nazbyt optymistyczne?

Prostowanie perspektywy

Zacznijmy od tego, 瞠 spos鏏 prezentowania holenderskich wybor闚 parlamentarnych by w du瞠j mierze wykrzywiony dominuj帷ym we wsp馧czesnych mediach sprowadzaniem wybor闚 do „pojedynku rewolwerowc闚”. Ten z造 – Wilders – mierzy si w nim mia z tym dobrym – dotychczasowym premierem Markiem Ruttem.

S瘯 w tym, 瞠 wizja rodem z dawnych batalii wielkich, masowych formacji z lewej i z prawej mo瞠 jeszcze czasem pasowa do system闚 wi瘯szo軼iowych (bez wi瘯szych zastrze瞠 w豉軼iwie ju tylko do Stan闚 Zjednoczonych), ale do proporcjonalnej demokracji parlamentarnej bez progu wyborczego ju niekoniecznie.

Obie wspomniane formacje zdoby造 w 鈔od nieco wi璚ej ni 1/3 og馧u miejsc i g這s闚 w 150-osobowej Izbie Reprezentant闚 (53 – 33 dla VVD i 20 dla PVV). Oznacza to, 瞠 niemal 2/3 z g這suj帷ych w wyborach odda這 sw鎩 g這s na inne ugrupowanie – g堯wnie na 11 z 26 pozosta造ch, kt鏎ym uda這 si zdoby parlamentarn reprezentacj.

Kolejnym zastrze瞠niem wobec tej analizy by豉 jej statyczno嗆, nieuwzgl璠niaj帷a zmieniaj帷ych si w ostatnich tygodniach i dniach zmian w sonda穎wej dynamice. Guardianowi czy magazynowi Vice uda這 si dostrzec wzrost znaczenia Zielonej Lewicy i jej dynamicznej kampanii m這dego lidera, Jesse Klavera (wzrost z 4 do 14 mandat闚).

Powrotowi do politycznej pierwszej ligi chrze軼ija雟kich demokrat闚 z CDA czy rekordowy wzrost socjalliberalnych Demokrat闚 66 (D66) – obie formacje zdoby造 wed逝g danych na bazie 95% przeliczonych g這s闚 w nowym parlamencie po 19 miejsc – wiele uwagi nie po鈍i璚ono.

Klejenie rz康u

Tymczasem ostateczny kszta速 przysz貫go kabinetu w du瞠j mierze zale篡 od ch璚i innych ugrupowa do wej軼ia do koalicji rz康owej.

Nie zawsze bywa to interes 篡cia, o czym na w豉snej sk鏎ze przekonali si wsp馧rz康z帷y w minionej kadencji socjaldemokraci. Partia PvdA do niedawna mia豉 38 miejsc w Izbie Reprezentant闚 – teraz mie ich b璠zie raptem 9, notuj帷 najgorszy od dziesi璚ioleci wynik wyborczy.

Czysto teoretycznie centrolewica mog豉by chcie pozosta w rz康zie z VVD, kt鏎a to partia ma najlepsz na dzi pozycj negocjacyjn. Nie do ko鎍a wiadomo, czy ma jednak na to ochot. Gdyby jednak tak si sta這 obie partie maj raptem 42 mandaty – du穎 mniej ni w poprzedniej kadencji (79) i ile wynosi bezwzgl璠na wi瘯szo嗆 w izbie (76).

Jak zatem wygl康aj najbardziej prawdopodobne scenariusze? Rutte najprawdopodobniej wyci庵nie r瘯 do lewicowych libera堯w z D66 oraz chadek闚, co 陰cznie da這by im 71 mandat闚. Rz康 m鏬豚y w闚czas polega na poparciu np. konserwatywnej Unii Chrze軼ija雟kiej (brakuj帷e do wi瘯szo軼i 5 mandat闚) albo pr鏏owa doprosi do koalicji Zielon Lewic.

Brzmi lekko egzotycznie? C騜, takie uroki holenderskiego „modelu polderowego” opartego na 禦udnym wykuwaniu konsensusu mi璠zy r騜nymi formacjami o odmiennych rysach ideologicznych.

Na czysto lewicowy gabinet zreszt si nie zanosi. Cztery najwa積iejsze formacje lewicowe (Partia Socjalistyczna, Zielona Lewica, PvdA i Partia Zwierz徠) zdoby造 raptem 42 mandaty. Nawet poszerzenie listy o Demokrat闚 66 da這by ich 61, co jest nie tylko dalekie jest od wi瘯szo軼i, ale tworzy jeszcze bardziej chybotliw koalicj ni ta zielono-liberalno-chadecka.

Odnotowuj帷 sukces Zielonej Lewicy warto r闚nie zauwa篡, 瞠 wspomniane 4 partie lewicowe w por闚naniu do minionej kadencji straci造 a 17 mandat闚. Niewiele tu pomaga wej軼ie do Izby Reprezentant闚 skupiaj帷ej si na prawach mniejszo軼i etnicznych formacji DENK (3 miejsca).

Przechy na prawo

Tak瞠 i zwyci瘰two „liberalnych warto軼i” wydaje si tu do嗆 naci庵an tez. Najwi瘯sz formacj okaza這 si wolnorynkowe ugrupowanie, kt鏎ego lider w trakcie kampanii zaostrzy swoj retoryk wobec os鏏 nieprzestrzegaj帷ych jego zdaniem „holenderskich warto軼i”. Wzrost PVV, cho nie tak spektakularny jak spodziewa si Wilders, mo磧iwy by m.in. dzi瘯i przej璚i cz窷ci elektoratu socjaldemokrat闚.

Dwa miejsca w parlamencie mie b璠zie r闚nie inna formacja prawicowo-populistyczna – Forum dla Demokracji (FvD), kopiuj帷a antyunijn retoryk PVV i uzupe軟iaj帷a j has豉mi dotycz帷ymi demokracji bezpo鈔edniej oraz niskich podatk闚.

Podsumowuj帷 zatem – prawicowi populi軼i nie osi庵n瘭i tak wielkich sukces闚 wyborczych, jakie do niedawna wr騜y造 im badania opinii. Wildersowi uda這 si zdoby dodatkowe 5 mandat闚, ale pozostanie w politycznej izolacji. Pomys na ograniczenie manifestu wyborczego do jednej strony, pe軟ej antyislamskich oraz antyunijnych hase okaza si niewypa貫m.

Jednocze郾ie jednak uda這 mu si przesun望 polityczne centrum w prawo. Poza retoryk Ruttego dowodem na to by flirt socjaldemokrat闚 z ide ogranicze w imigracji zarobkowej wewn徠rz Unii Europejskiej.

Lewicowy elektorat postawi jednak na partie na lewo od PvdA – socjalist闚 (kt鏎zy jednak nie poszerzyli swojego elektoratu) oraz Zielon Lewic, kt鏎a jasno 陰czy豉 kwestie walki z nier闚no軼iami z proeuropejsko軼i, otwarto軼i na imigracj oraz kwestiami ekologicznymi.

Brakowi wielkich sukces闚 prawicowych populist闚 towarzyszy os豉bienie lewej strony sceny politycznej oraz przesuni璚ie si politycznego centrum na prawo. Nie daje to powod闚 do erupcji rado軼i.

Pewn nadziej wi您a mo積a z ewentualnym udzia貫m w koalicji rz康owej formacji na lewo od konserwatywnych libera堯w. Jak jednak pokazuje przyk豉d PvdA mo磧iwy jest zar闚no scenariusz aktywnego wp造wania na polityk rz康u, jak i niepowodzenia w tym zakresie przypiecz皻owanego kl瘰k w kolejnych wyborach.

Bart這miej Kozek



Tekst ukaza si na portalu trybuna.eu

fot. Wikimedia Commons


drukuj pole znajomym poprzedni tekst nast瘼ny tekst zobacz komentarze


lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za po鈔ednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:


blogi - ostatnie wpisy


co? gdzie? kiedy?

Czy jest lewica w Polsce ?
Wroc豉w, ul. Bogus豉wskiego 41
29 pa寮ziernika (niedziela), godz. 17.00
DZIE SPOTKA Z OKAZJI 100. ROCZNICY REWOLUCJI PA挑ZIERNIKOWEJ
Warszawa, ul. D逝ga, 29, I pi皻ro, sala 115
4 listopada (sobota), godz. 15.00 - 19.00
Konferencja "砰dzi a rewolucja pa寮ziernikowa"
Warszawa, Instytut Historyczny UW, Sala Kolumnowa (parter)
19 pa寮ziernika, godz. 11.15-19.00
Gender Studies IBL PAN - rekrutacja
Warszawa, ul. Nowy 安iat 72
do 20.10.2017
Szukam muzyk闚, realizator闚 d德i瘯u do wsp鏊nego projektu.
wsz璠zie
zawsze
Najnowszy numer "Dalej! pismo socjalistyczne"
www.dalej.org
wiosna-lato 2017
Petycja o opodatkowaniu ksi篹y
Nowy Lewicowy Vlog
Warszawa
Zapraszamy do wsp馧pracy
Polska
ca造 czas
"Czerwony katechizm" - F. Czacki

Wi璚ej og這sze...


kalendarium

22 pa寮ziernika:

1887 - W Portland urodzi si John Reed ameryka雟ki dziennikarz i pisarz, autor ksi捫ki "Dziesi耩 dni, kt鏎e wstrz御n窸y 鈍iatem", opisuj帷ej wydarzenia rewolucji pa寮ziernikowej, w oparciu o kt鏎 powsta film Sergiusza Eisensteina "Pa寮ziernik".

1923 - Pocz徠ek kilkunastudniowego strajku kolejarzy krakowskich.

1923 - W Hamburgu wybuch這 powstanie robotnicze pod przyw鏚ztwem KPD.

1929 - James Scullin zosta premierem laburzystowskiego rz康u Australii.

1936 - W Hiszpanii utworzono Brygady Mi璠zynarodowe.

1964 - Jean-Paul Sartre uhonorowany literack Nagrod Nobla.

1971 - W Holandii powsta豉 Partia Socjalistyczna (SP).

1983 - W RFN ponad milion os鏏 wzi窸o udzia w protestach przeciwko zbrojeniom atomowym.

1990 - W Pary簑 zmar Louis Althusser, francuski filozof marksistowski, jeden z g堯wnych przedstawicieli marksizmu strukturalistycznego.

1993 - Powsta豉 Partia Komunist闚 Republiki Mo責awii.

2000 - Tunezja zerwa豉 stosunki dyplomatyczne z Izraelem w prote軼ie przeciw stosowaniu przemocy wobec Palesty鎍zyk闚.

2011 - Za這穎no centrolewicow parti polityczn Pozytywna S這wenia.


Lewica.pl na Facebooku