Agnieszka Wi郾iewska: „Ch這pi” kontra „Ch這pki”

[2023-11-29 20:51:25]

Film „Ch這pi” nie ma sensu. Pod pretekstem adaptacji powie軼i Reymonta si璕ni皻o po znane obrazy i skupiono si na kobiecie, bo dzi tak wypada. Ale nic tu nie trzyma si kupy.

W kinach ju graj film Ch這pi, animacj, kt鏎a jest polskim kandydatem do Oscara. Film ten jest reklamowany jako dzie這 tw鏎c闚 Twojego Vincenta, duetu re篡serskiego DK Welchman i Hugh Welchmana. No niestety, dla mnie to by豉 raczej antyzach皻a.

Tw鎩 Vincent to film w ca這軼i namalowany. Zaanga穎wano do niego mas malarzy, kt鏎zy odtworzyli na ekranie obraz w formie animowanej. Masa godzin pracy. Masa detali. Po nic. Tamten film by o malarzu, wi璚 w stylu jego obraz闚 opowiedziano o nim, ale opowie軼i w tym nie by這 瘸dnej.

Pami皻am, jak zobaczy豉m pierwsz zapowied filmu Ch這pi i podzieli豉m si z zespo貫m na mejlu: patrzcie, Ch這p闚 kr璚, ciekawe, jak wyjdzie. M鎩 redakcyjny kolega Kuba Majmurek za瘸rtowa wtedy, 瞠 mo瞠 skupi si na opisach przyrody. Nic z tych rzeczy. Skupili si za to na cepelii. Sk康 j wzi瘭i? Nie pami皻am tego w徠ku u Reymonta.

Filmowi Ch這pi to historia Jagny. Ona jest centraln postaci filmu. M這da kobieta, kt鏎 matka wydaje za starego Boryn, cho Jagna ewidentnie zapatrzona jest w m這dego Boryn, czyli Antka. Ale m這dy Boryna ma ju 穎n i rodzin. Do tego mieszka z t rodzin w domu ojca. Chcia豚y by ju na swoim, ale ojciec nie chce mu da ziemi. Jagna wychodzi za Boryn. Romansuje z Antkiem. Dzieci starego Boryny s wkurzone.

Jagna jest w Ch這pach postaci centraln, ale nie sprawcz. M這da dziewczyna, pi瘯na, za czas闚 panie雟kich lubi robi wycinanki. Po 郵ubie w sumie te. Nie widzimy, 瞠by poza wycinaniem ptaszk闚 z kolorowego papieru cokolwiek robi豉 w domu. Tak, jest wydana za m捫, cho nie kocha Boryny. Tak, ca豉 wie o niej plotkuje, nawet zanim widzimy, 瞠by by這 o czym w og鏊e gada. Jagna jest gwa販ona, a wioska gada po k徠ach, 瞠 si puszcza. Obrzydliwo嗆. Zostaje wygnana ze wsi – nie spojluj wiele, bo wszyscy, nawet je郵i nie czytali鄉y, to wiemy, 瞠 Jagn na gnoju ze wsi wywie幢i. W filmie ten gn鎩 nie jest jednak obrzydliwy i 鄉ierdz帷y, ale artystycznie przerobiony na 豉dny obrazek.

No i w豉郾ie w tej 豉dno軼i obrazka tkwi kompletny bezsens ca貫go filmowego projektu Ch這pi. W czasie kiedy film wchodzi do kin, w ksi璕arniach rekordy popularno軼i bije ksi捫ka Joanny Kuciel-Frydryszak Ch這pki. I serio rozumiem, 瞠 tw鏎cy tej ksi捫ki nie znali, ale jednak par瘽a軼ie ksi捫ek o historii ludowej ju powsta這.

Maciek Kry雟ki po festiwalu w Gdyni napisa bardzo s逝sznie: „Ch這pi odwracaj si jednak ostentacyjnie od wszystkiego, co aktualne, 篡we i interesuj帷e. Tw鏎cy poprzestali chyba na lekturze tekstu 廝鏚這wego, nie otwieraj帷 nawet g這郾ych ostatnio Ch這pek, nie m闚i帷 o innych pozycjach tzw. zwrotu ludowego w polskiej historiografii”. Polecam wam wszystko, co Maciek napisa o filmie, bo szybko skonfrontowa te dwa teksty kultury, o kt鏎ych ja dzi pisz.

Ch這pki Kuciel-Frydryszak to opowie嗆 o naszych babkach. Mojej te. Moja babcia sko鎍zy豉 trzy klasy podstaw闚ki, bo potem musia豉 zosta w domu i opiekowa si rodze雟twem. Moja babcia nigdy p騧niej nie nauczy豉 si bardzo p造nnie czyta, ale gazety, kt鏎e le瘸造 w domu, powoli czyta豉. Mieszka豉m z ni wiele lat, pod koniec jej 篡cia. Mia造鄉y zwyczaj siadania razem przy stole i gadania. Ja jej opowiada豉m, co by這 w szkole. Ona mi, co w domu si dzia這. Rzadko wraca豉 do opowie軼i z m這do軼i. Jak opowiada豉, to by造 to opowie軼i o ci篹kiej pracy, wychowaniu dzieci, o tym, 瞠 w pole trzeba by這 i嗆, 瞠 Ko軼i馧 by pazerny. Ze szcz徠kowych informacji odtworzy豉m sobie, 瞠 babcia straci豉 kilkoro dzieci, kt鏎e zmar造 jako maluszki.

Dzi瘯i wielu latom rozm闚 z babci ksi捫ka Kuciel-Frydryszak mnie nie zaskoczy豉. Ale wiem, 瞠 dla wielu m這dych ludzi bywa odkrywcza. A dla starszych bywa rado軼i, 瞠 kto wreszcie te historie naszych bab opowiedzia.

Nic, ale to nic z tej wiedzy nie ma w filmie Ch這pi. Jagna wymalowana jak obrazek, wszystkie ch這pki we wsi ca貫 dnie chodz w koralach, Boryna z w鎩tem siadaj do kolacji, jedz se te kartofle ka盥y ze swojej miski i popijaj mlekiem, jakby to by jaki rarytas, a nie smutna codzienno嗆 biedy.

Je郵i ca這嗆 tego filmu zosta豉 najpierw nagrana z aktorami – a zosta豉 – a potem przerysowana, to naprawd nie da這 si znale潭 jakich bardziej adekwatnych przedmiot闚, zamiast odtwarza kieliszki z Ikei czy innego sklepu? Po co w og鏊e ten film jest malowany? Przecie form dostosowujesz do opowie軼i. W Twoim Vincencie usprawiedliwiam, by豉 opowie嗆 o malarzu. Tutaj si璕ni皻o po obrazy z malarstwa np. Che軛o雟kiego. Rozpoznacie je natychmiast. Ale nawet Che軛o雟ki by brudniejszy ni ta rysunkowa sielanka Ch這p闚.

Film Ch這pi nie ma sensu. Pod pretekstem adaptacji powie軼i Reymonta si璕ni皻o po znane obrazy i skupiono si na kobiecie, bo dzi tak wypada. Ale nic tam nie trzyma si kupy. Powie軼i Reymonta nie odczytano w 瘸den nowy, ciekawy spos鏏. Che軛o雟kiego wykorzystano przypadkowo – tu 簑rawie, tam kuropatwy, nagle wje盥瘸 Czesz帷a si W豉dys豉wa 奸ewi雟kiego, a tu mo瞠 Fa豉t Z chrustem. Tylko czy to jest film, czy quiz na rozpoznanie motyw闚 malarskich? I jeszcze ta Jagna jako posta pierwszoplanowa… To ju Hanka, 穎na Antka, kt鏎a przejmuje ogarnianie rodziny, jest mocniejsz postaci.

W momencie kiedy znamy ju Ludow histori Polski Adama Leszczy雟kiego, ksi捫ki Alicji Urbanik-Kope, wszystkie opowie軼i o pa雟zczy幡ie, robienie takich Ch這p闚 i zachwycanie si tym, 瞠 jakie to niesamowite, 瞠 tyle ludzi namalowa這 tyle kadr闚, jest bzdur. To nawet nie jest skansen, bo w skansenie s chocia prawdziwe przedmioty, kt鏎e jeszcze pachn drewnem i brudem. Polecam wizyt w Muzeum Etnograficznym, w sali z grabiami i cepami. Film Ch這pi to wielkie zmy郵enie udaj帷e nowoczesne odczytanie klasyki. Nie dajcie si nabra. Przeczytajcie Ch這pki.

Agnieszka Wi郾iewska



drukuj pole znajomym poprzedni tekst nast瘼ny tekst zobacz komentarze


lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za po鈔ednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:



ll ROCZNICA WOJNY W UKRAINIE. JAK ROZUMIE IMPERIALIZM (NIE TYLKO ROSYJSKI)?
Warszawa, ul. D逝ga 29, I pi皻ro, sala 116 (blisko stacji metra Ratusz)
28 lutego 2024 (鈔oda), godz. 18.30
Poszukuj
Partia lewicowa na symulatorze politycznym
Discord
Teraz
Historia Czerwona
Discord Sejm RP
Polska
Teraz
Szukam ksi捫ki
Poszukuj ksi捫ek
"PPS dlaczego si nie uda這" - kupi!!!
Lca
Podpisz apel przeciwko wprowadzeniu klauzuli sumienia w aptekach
https://naszademokracja.pl/petitions/stop-bezprawnemu-ograniczaniu-dostepu-do-antykoncepcji-1
Szukam muzyk闚, realizator闚 d德i瘯u do wsp鏊nego projektu.
wsz璠zie
zawsze

Wi璚ej og這sze...


2 marca:

1889 - W twierdzy szlisselburskiej zmar Ludwik Wary雟ki, tw鏎ca I Proletariatu, wybitny dzia豉cz i ideolog ruchu socjalistycznego.

1900 - Urodzi si Kurt Weill, kompozytor niemiecki pochodzenia 篡dowskiego, od 1935 mieszkaj帷y w Stanach Zjednoczonych.

1917 - Pocz徠ek strajku 堯dzkich tramwajarzy; trwa do 12 marca.

1919 - Powstanie Mi璠zynarod闚ki Komunistycznej (Kominternu).

1926 - Z po陰czenia od豉mu PSL „Wyzwolenie” pod nazw Jedno嗆 Ludowa oraz partii Zwi您ek Ch這pski powsta這 lewicowe Stronnictwo Ch這pskie. Istnia這 do 1931.

1946 - Zmar J霩ef Dziuba ps. Profesor, pedagog, dzia豉cz niepodleg這軼iowy i sportowy, zast瘼ca prezydenta Cz瘰tochowy.

2006 - Ukaza si pierwszy numer polskiej edycji miesi璚znika "Le Monde diplomatique".


?
Lewica.pl na Facebooku