Turcja - Wojskowy zamach stanu odparty przez lud (akt.)

Turcja: Wojskowy zamach stanu odparty przez lud (akt.)

[2016-07-17 21:19:50]

312 ofiar śmiertelnych, ponad 7 tysięcy aresztowanych - to dotychczasowy bilans nieudanego zamachu stanu do jakiego doszło 15 lipca w Turcji.

Spiskowcy, którzy ogłosili się Radą na rzecz Pokoju w Kraju, wyprowadzili na ulice głównych miast Turcji czołgi, zajęli siedzibę państwowej telewizji i kilka budynków publicznych. Celem zamachowców było obalenie obecnego rządu. Do próby zamachu doszło trzy dni po tym, jak turecki parlament przyjął ustawy ograniczające wpływy armii na życie polityczne w kraju.

Nie wiadomo jeszcze kto był inicjatorem przewrotu, ale prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan oskarża o to tureckiego opozycjonistę żyjącego w USA, byłego sojusznika rządzącej partii AKP, Fethullaha Gülena. Ten umiarkowany duchowny znany jest ze swojego krytycznego stosunku do tureckiego rządu, ale zaprzecza jakiemukolwiek związkowi ze sprawą zamachu a zamachowców potępia.

Zamachowcy nie mieli ani wsparcia w społeczeństwie, ani międzynarodowych sponsorów, wszystkie główne partie polityczne potępiły zamach, przeciwko zamachowcom wystąpili także liczni oficerowie na szczytach struktur tureckiej armii.

Turecka i światowa lewica zwraca uwagę na fakt, że zamach stanu udało się odeprzeć w dużej mierze dzięki masowej mobilizacji ludności. Tysiące ludzi wyszły na ulice stając naprzeciw czołgów i i uzbrojonych żołnierzy. To szczególne doświadczenie oporu jest trudne do przecenienia.

Choć spiskowcy ogłosili w czasie zamachu, że ich celem jest "przywrócenie demokracji i praw człowieka", lewica doskonale wie, że turecka armia na pewno nie jest zwolennikiem ani demokracji ani praw człowieka. Zwraca się uwagę na to, że armia w ciągu ostatnich 70 lat czterokrotnie obaliła legalnie wybrane rządy. Znana jest też z okrucieństwa na terenach gdzie prowadzi działania przeciwko Kurdom.

Lewica nie ma jednak złudzeń co do charakteru obecnego rządu Turcji i przestrzega, że rządząca AKP z całą pewnością zechce wykorzystać zamach jako pretekst do ograniczenia wolności prasy i wzmocnienia autorytarnego kursu jaki obrała kilka lat temu. Doświadczenie ulicznego oporu wobec zamachu, może być przydatne w przyszłej konfrontacji z autorytarnym rządem.

Bartłomiej Zindulski