Zmarł Antonio Negri

[2023-12-17 22:32:37]

Nie żyje Antonio Negri, najbardziej - obok Antonio Gramsciego - znany marksistowski filozof polityczny i pisarz w kręgu myślicieli włoskich.

Negri został profesorem filozofii politycznej na uniwersytecie w rodzinnej Padwie. W 1969 założył radykalnie lewicową organizację Potere Operaio (Siła Robotnicza ) i był jednym z czołowych liderów grupy autonomistów, reinterpretatorów marksizmu w duchu anarchizmu. W 1981 roku został oskarżony o zaplanowanie w maju 1978 zabójstwa Aldo Moro, przywódcy Chrześcijańskiej Demokracji. Zarzuty te nie potwierdziły się. Mimo to, został później skazany na długoletnie więzienie pod zarzutem „antypaństwowych powiązań i działań”.

Wszystko to stało się powodem tego, że Negri udał się na emigrację do Francji, gdzie zajął się pracą akademicką na Uniwersytecie w Vincennes i Collège international de philosophie w Paryżu, gdzie wykładał razem z Jacques'em Derridą, Michelem Foucaultem i Gilles’em Deleuze. W 1997 powrócił dobrowolnie do Włoch i odbył resztę wyroku.

Negri był autorem licznych książek z filozofii i teorii polityki. Najbardziej znany stał się jako współautor (wraz z Michaelem Hardtem) książki pt. "Imperium", porównywanej znaczeniem do Manifestu Komunistycznego.

"Imperium" jest wg Negriego nowym, ekspansywnym ładem o strukturze sieci. Nie ma w nim centrum władzy ani terytorialnych granic. Jego obecność przejawia się w globalnych procesach ekonomicznych, kulturowych i politycznych. Negri i Hardt piszą w niej o społeczeństwie kontroli, procesie emancypacji Trzeciego Świata i metamorfozie imperializmu w czasach postkolonialnych i postradzieckich.

Wśród innych dzieł filozofa i pisarza należy wymienić także wspólną z Hardtem książkę pt. "Rzecz-pospolita", będący wyłącznie jego autorstwa "Alfabet biopolityczny" oraz wywiad z nim pt. "Goodbye Mr Socialism".

Negri był myślicielem związanym z ruchami wyrosłymi z „nowej lewicy” oraz z alterglobalistami. Chciałby przenieść politykę zamkniętą w ramach państwa narodowego na wyższy poziom, przebudować charakter pracy w kierunku pracy twórczej, swobodnej i kooperatywnej. W teorii organizacji proponował przejście od sztywnych, hierarchicznych form organizacyjnych do bezpośredniej demokracji radykalnej i oddolnej.

Tomasz Rysz

fot. Wikimedia Commons