Pacy雟ki: Okr庵造 St馧 - przesz這嗆 i przysz這嗆

[2009-02-12 15:38:06]

Niemal瞠 ca造 鈍iat zna, albo przynajmniej s造sza, histori okr庵貫go sto逝 z mit闚 arturia雟kich, nie zdaj帷 sobie jednocze郾ie sprawy z tego, 瞠 taki mebel faktycznie istnieje i z donios這軼i roli, jak w dziejach odegra造 rozmowy przy nim toczone.

Tymczasem w kraju, gdzie owa historia mia豉 miejsce, wielu przywo逝je j, niekoniecznie w przyjemnym kontek軼ie, tylko wtedy, gdy przychodzi do walki politycznej, 鈍iadomie czy nie rezygnuj帷 przy tym z obiektywnego spojrzenia i wyci庵ania wniosk闚.

Zorganizowana w przededniu dwudziestej rocznicy rozpocz璚ia obrad polskiego Okr庵貫go Sto逝 przez Centrum Politycznych Analiz konferencja w Sejmie RP DIALOG-KOMPROMIS-POROZUMIENIE, nie mia豉, na szcz窷cie, z tak p造tkim spojrzeniem nic wsp鏊nego.

Celem konferencji by這 bez w徠pienia nie tylko samo przybli瞠nie genezy i przebiegu historycznego wydarzenia, ale te zaprezentowania go we w豉軼iwym, nie polityczno-propagandowym, 鈍ietle.

Ambitnemu, co by nie powiedzie, zamiarowi z pewno軼i przys逝篡豉 si znakomita organizacja przedsi瞝zi璚ia, a przede wszystkim zapewnienie du瞠j uwagi medi闚.

Zaproszeni do udzia逝 uczestnicy rozm闚 sprzed dwudziestu lat, w wi瘯szo軼i przypadk闚 nie odm闚ili udzia逝 w imprezie. Zabrak這 w豉軼iwie tylko tych, kt鏎zy celowo嗆 tamtych obrad poddaj w w徠pliwo嗆. A szkoda, gdy mieliby wtedy okazj do zaprezentowania w spos鏏 merytoryczny swojego punktu widzenia i prowadzona dyskusja, sama z siebie bardzo ciekawa, nabra豉by dodatkowych rumie鎍闚.

Przykrym akcentem by這 poszerzenie listy nieobecnych o dwie osoby, kt鏎e wcze郾iej uczestnictwo zapowiada造. Lech Wa喚sa, kt鏎y jako przyw鏚ca jednej ze stron bez w徠pienia mia豚y bardzo wiele do powiedzenia, zamiast wzi望 udzia w konferencji wola niestety wyst徙i w telewizji z niespodziewan krytyk okr庵貫go sto逝, aby nazajutrz m闚i co zupe軟ie innego. Skandalicznym by這 jednak zachowanie marsza趾a Sejmu Bronis豉wa Komorowskiego, kt鏎y mia przewodniczy obradom, ale wola wybra si na narty (nie by這by bardziej elegancko uda chorob? Czy瘺y Platforma, wzorem swoich oponent闚, odcina豉 si od Okr庵貫go Sto逝?).

Jednak pomimo tych zgrzyt闚 dyskusja w sali kolumnowej toczy豉 si bardzo 篡wo i by豉 zarazem pozbawiona negatywnych akcent闚. By mo瞠 zabrzmi to g鏎nolotnie, ale jedn z najwi瘯szych zalet konferencji, pr鏂z wymiany my郵i, by豉 panuj帷a atmosfera, kt鏎ej tak nam wszystkim brakuje w 篡ciu publicznym.

Pojawia造 si r騜nice w ocenie tamtych wydarze, w spojrzeniu na pewne aspekty, ale nie zauwa篡貫m chamstwa, agresji i zakrzykiwania wsp馧dyskutant闚.

Uczestnicy byli w sumie zgodni co do tego, i 闚czesne porozumienie w豉dzy z opozycj by這 jedynym bezpiecznym wyj軼iem z sytuacji, kt鏎a wcale nie by豉 tak oczywista, jak niekt鏎zy chcieliby dzi postrzega.

O tym, jak dosz這 do tego, i dwa obozy zgromadzi造 si przy Okr庵造m Stole, mo積a wiele powiedzie, za wyj徠kiem jednego: strony nie usiad造 do rozm闚 od tak, jakby nic si nie wydarzy這. Wr璚z przeciwnie. Uczestnicy zar闚no z obozu w豉dzy jak i obozu solidarno軼i d德igali ogromny baga negatywnych emocji i nieufno軼i w "uczciwo嗆" partner闚. Bardzo obrazowo opisa to w rozmowie ze mn w kuluarach (niestety tylko tam da這 si z豉pa uczestnik闚 na s堯wko) Adam Michnik.

Temu w豉郾ie, jak obu stronom uda這 si przekona, g堯wnie samych siebie, do rozpocz璚ia rozm闚, by豉 po鈍i璚ona pierwsza sesja ("Trudna droga do Okr庵貫go Sto逝: Jak kszta速owa這 si przekonanie o konieczno軼i porozumienia mi璠zy stronami?"), z udzia貫m Stanis豉wa Cioska i W豉dys豉wa Frasyniuka (prowadzi Henryk Samsonowicz).

Obaj paneli軼i przypomnieli zar闚no sam sceptycyzm wobec rozm闚, jak i wspomniane ju emocje i niedowierzanie partnerom (szczeg鏊nie barwnie uczyni to Frasyniuk).

Nieplanowanym akcentem sesji by這 zabranie g這su przez Longina Pastusiaka (Andrzej Stelmachowski by nieobecny), kt鏎y przedstawi ameryka雟kie (jak瞠 by inaczej) oceny Okr庵貫go Sto逝. Wywo豉這 to cierpk reakcj ze strony Frasyniuka, kt鏎y wyrazi zdumienie faktem, 瞠 jego interlokutor musi odwo造wa si do obcych ocen i zastanawia, czy ta "polska" specyfika, 瞠by "cudze chwali a swego nie zna" nie objawi豉 si przy nazwaniu placu imieniem Reagana (zupe軟ie jakby by ojcem polskiej demokracji), a pomini璚iem na przyk豉d - przy szukaniu patron闚 - Jacka Kuronia. Tak, jakby鄉y sami nie potrafili nic przedsi瞝zi望 i doprowadzi do ko鎍a. Bardzo dobrze, i ten aspekt zosta wreszcie poruszony.

Sesja druga ("Mechanizm osi庵ania porozumie w warunkach g喚bokiego konfliktu – filozofia Okr庵貫go Sto逝"), w kt鏎ej uczestniczyli Adam Michnik i Stanis豉w Reykowski (prowadzi Jerzy Wiatr; komentarz Andrzej Garlicki), przesz豉 od genezy do zagadnienia prowadzenia rozm闚, wci捫 w warunkach nieufno軼i i niepewno軼i. Du穎 uwagi po鈍i璚ono propozycji przywr鏂enia Senatu jako elementu prze這mowego w negocjacjach. Redaktor Michnik podkre郵i ogromn rol nieobecnego na konferencji genera豉 Kiszczaka w budowaniu porozumienia mimo trudno軼i. Profesor Reykowski ze swojej strony skupi si g堯wnie na mechanizmie obrad oraz zabieg闚, rzec by mo積a, kuluarowych.

Sesja trzecia ("Filozofia Okr庵貫go Sto逝 a praktyka budowy demokracji w III RP") koncentrowa豉 si ju na wdra瘸niu osi庵ni皻ego porozumienia w nowej sytuacji politycznej, po wyborach czerwcowych, kt鏎y wynik by zaskoczeniem zarowno dla "Solidarno軼i", nie spodziewaj帷ej si tak zmasowanego zwyci瘰twa, jak i 鈔odowisk rz康z帷ych, nie spodziewaj帷ych si tak dotkliwej pora磬i. G這s zabrali Tadeusz Mazowiecki i Aleksander Kwa郾iewski (prowadzi Stanis豉w Gebethner; komentarz Andrzej Friszke).

Terminem cz瘰to przywo造wanym w tej cz窷ci by豉 "filozofia Okr庵貫go Sto逝", kt鏎a dominowa豉 w naszym 篡ciu spo貫cznym a do czasu wywo豉nia pami皻nej "wojny na g鏎ze". W tym te miejscu uczestnicy widzieli pocz徠ek odchodzenia od tej drogi.

W dyskusji powr鏂i r闚nie, co zrozumia貫, motyw "grubej kreski" – terminu, wok馧 kt鏎ego naros這 wiele mit闚 i nie軼is這軼i, a tym samym skrajnych ocen. Premier Mazowiecki przyzna, 瞠 豉godna transformacja, bez stosowania "zbiorowej odpowiedzialno軼i" mog豉 w cz窷ci spo貫cze雟twa, wzbudzi uczucie niedosytu, ale podkre郵i, ze i dzi nie post徙i by inaczej, bo nie chodzi這 o wykluczenie z 篡cia spo貫cznego kilku milion闚 ludzi a o stworzenie wsp鏊nego pa雟twa wszystkich obywateli.

Sesja czwarta ("Czy filozofia Okr庵貫go Sto逝 mo瞠 mie znaczenie da podwy窺zenia jako軼i demokracji"), z uczestnictwem Zbigniewa Bujaka, Paw豉 Kowala, Grzegorza Napieralskiego, J霩efa Piniora i Paw豉 Zalewskiego (prowadzi Janusz Grzelak) odnosi豉 si ju do adaptacji modelu Okr庵貫go Sto逝 w celu roz豉dowywania konflikt闚. Chodzi這 oczywi軼ie nie o organizowanie takiego sto逝 przy ka盥ej rozbie積o軼i, kt鏎ych zw豉szcza w pa雟twie demokratycznym, unikn望 si nie da, ile umiej皻no軼i zawierania kompromis闚 i nie prowokowania niepotrzebnych konflikt闚.

Pose Kowal, jedyny reprezentant PiSu w swej wypowiedzi od瞠gna si od stawiania samego Okr庵貫go Sto逝 i jego filozofii na pierwszym miejscu, akcentuj帷 naturalno嗆 rozwi您ywania konflikt闚 na drodze demokratycznej. Szkoda, 瞠 nie ka盥y przedstawiciel tej partii potrafi zabiera g這s, nawet nie zgadzaj帷 si z opini wi瘯szo軼i, w spos鏏 tak rzeczowy.

Ostatnia cz窷 spotkania ("Czy idee porozumie mo積a wprowadzi do polskiego 篡cia politycznego?"), z udzia貫m przewodnicz帷ych klub闚 parlamentarnych lub os鏏 przez nie delegowanych, by豉 najbardziej ukierunkowan na sytuacj obecn. Jaki za klimat polityczny w Polsce jest, wszyscy wiemy. Uczestnicy szczeg鏊ny nacisk po這篡li na konsekwencje przenikania konflikt闚, za po鈔ednictwem medi闚, do szerszego 篡cia spo貫cznego zastanawiaj帷 si, jak mo積a zahamowa brutalne metody niszczenia przeciwnik闚 w豉郾ie przy pomocy filozofii Okr庵貫go Sto逝.

Reasumuj帷 uwa瘸m konferencj za bardzo po篡teczne przedsi瞝zi璚ie. Dotyczy to nie tylko rzetelnego przypomnienie genezy, przebiegu i konsekwencji historycznych obrad, kt鏎e by造 przecie jedyn pokojow rewolucj w historii Polski (Michnik w kuluarach powiedzia wprost, i nie wyobra瘸 sobie innego bezkonfliktowego rozwi您ania w wypadku, gdyby obrady zako鎍zy造 si fiaskiem z winy jakiejkolwiek ze stron) i pocz徠kiem szybkich zmian w ca造m bloku. Osobi軼ie wywodz si z pokolenia (rocznik 88), kt鏎e poprzedni system zna tylko z opowiada, ale (cho nie mog zarazem m闚i za ca貫 pokolenie) te nie jestem w stanie sobie tego wyobrazi.

Wielka korzy嗆 wi捫e si z tym, i udana konferencja mo瞠 okaza si pocz徠kiem prze這mu w sposobie my郵enia Polak闚 o Okr庵造m Stole. A przy zmianie sposobu my郵enia by mo瞠 Polska b璠zie mog豉 wreszcie zaprezentowa w 鈍iecie to niezwyk貫 osi庵ni璚ie (owszem, rozwalanie muru berli雟kiego wygl康a w 鈍ietle kamer o wiele bardziej efektownie, ni kilkudziesi璚iu pan闚 przy stole, ale bez tego ich siedzenie sprawy pewnie mia造by si inaczej).

I miejmy te nadziej, 瞠 篡wa debata, jaka toczy豉 si 5 lutego, nie oka瞠 si, jak wiele innych, chwilowym podnieceniem, tylko wywrze wp造w na obecne 篡cie publiczne.

Krzysztof Pacy雟ki


drukuj pole znajomym poprzedni tekst nast瘼ny tekst zobacz komentarze


lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za po鈔ednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:



Czym jest wolno嗆 ?
Wroc豉w, Przej軼ie Garncarskie 2, Cafe-ksi璕arnia >TAJNE KOMPLETY<
27.01.2022 (czwartek), h. 17.00
GNIEW LUDOWY POZA PRAWICOWYMI POPULIZMAMI
Warszawa, Wsp鏊ny Pok鎩, ul. Jazd闚 10/2,
19 stycznia, godz. 18.00-21.00
Discord Sejm RP
Polska
Teraz
Szukam ksi捫ki
Poszukuj ksi捫ek
"PPS dlaczego si nie uda這" - kupi!!!
Lca
Podpisz apel przeciwko wprowadzeniu klauzuli sumienia w aptekach
https://naszademokracja.pl/petitions/stop-bezprawnemu-ograniczaniu-dostepu-do-antykoncepcji-1
Szukam muzyk闚, realizator闚 d德i瘯u do wsp鏊nego projektu.
wsz璠zie
zawsze
Petycja o opodatkowaniu ksi篹y
Nowy Lewicowy Vlog
Warszawa

Wi璚ej og這sze...


29 stycznia:

1867 - W Walencji urodzi si Vicente Blasco Ibñez, hiszpa雟ki pisarz, publicysta i lewicowy dzia豉cz spo貫czny.

1929 - Lew Trocki zosta wydalony z ZSRR.

1939 - Urodzi豉 si Germaine Greer, australijska feministka, pisarka, dziennikarka i wyk豉dowczyni literatury angielskiej; powszechnie uwa瘸na za jedn z najbardziej znacz帷ych dzia豉czek feministycznych XX wieku.

1946 - Mord na 16 cywilnych mieszka鎍ach wsi Zaleszany na Podlasiu, za kt鏎y odpowiedzialno嗆 ponosi oddzia Pogotowia Akcji Specjalnej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego dowodzony przez Romualda Rajsa ps. „Bury”.

1990 - Po raz ostatni wyprowadzono sztandar Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Oznacza這 to jej samorozwi您anie.

2000 - Tysi帷e alterglobalist闚 protestowa這 przeciwko 安iatowemu Forum Ekonomicznemu w Davos (Szwajcaria). Dosz這 do star z policj.

2001 - Chilijski dyktator Augusto Pinochet zosta oskar穎ny o zbrodnie dokonane podczas swoich rz康闚 i osadzony w areszcie domowym.

2006 - Ubiegaj帷a si o reelekcj socjaldemokratka Tarja Halonen wygra豉 po raz drugi wybory prezydenckie w Finlandii.

2018 - Viorica D緋cil (PSD) jako pierwsza kobieta obj窸a urz康 premiera Rumunii.


?
Lewica.pl na Facebooku