Powraca sprawa więzień CIA w Polsce i Rumunii

[2007-09-27 17:25:12]

Tajne, nielegalne przekazania zatrzymanych to są fakty, które muszą być udowodnione. Jeśli okażą się prawdziwe, to stanowią one naruszenie prawa międzynarodowego i praw człowieka – mówił 26 września Franco Frattini, komisarz ds. wewnętrznych i sprawiedliwość przed Parlamentem Europejski.

Jego wypowiedź była komentarzem do dwóch raportów badających sprawę tajnych więzień CIA na terenie Polski i Rumunii. Według oceny autorów obu publikacji (Claudio Favy z PE, Dick Marty z ramienia Rady Europy) proceder nielegalnego przetrzymywania ludzi podejrzanych na terenie tych państw miał miejsce.

Sam komisarz odnosi się sceptycznie do raportu. Istotnie, np. autor surowszej dla Polski wersji, Dick Marty, jako dowód może pokazać tylko analizę lotów CIA. Resztę wniosków opiera na informacjach nieoficjalnych lub pochodzących ze źródeł, które chcą pozostać anonimowe. Frattini wystosował w lipcu list do rządów obu państw, który prosił o przeprowadzenie niezależnych dochodzeń w tej sprawie.

Naszym celem powinna być przejrzystość, poszukiwanie prawdy. Jeśli stawiane są zarzuty, druga strona musi mieć możliwości obrony - konkluduje.

Pierwsze doniesienia o istnieniu więzień USA w Europie Środkowej i Wschodniej pojawiły się w listopadzie 2005 r. Opublikował je Dany Priest z Washington Post, a następnie zostały potwierdzone przez Human Rights Watch, która uważała, że istniały w Polsce i Rumunii. Sprawą zajęła się Rada Europy i Parlament Europejski. W imieniu Rady, Marty sporządził, ogłoszony 7 czerwca 2006 raport w którym stwierdził, że rządy obu państw wiedziały o procederze przetrzymywania podejrzanych przez władze amerykańskie na ich terenie w latach 2003-2005. Według szwajcarskiego senatora, o wszystkim poinformowani byli wysocy funkcjonariusze państwowi: ówczesny prezydent Aleksander Kwaśniewski, szef WSI Marek Dukaczewski, ówczesny minister obrony narodowej Jerzy Szmajdzińskioraz Marek Siwiec.

Polska i Rumunia odmawiają racji wszelkim zarzutom stawianym przez raport.

Łukasz Kossakowski