Kraków: 100 lat Nowej Huty

[2006-10-14 15:52:52]

W Krakowie ruszyły obchody 100-lecia Nowej Huty, którym towarzyszy bogaty program kulturalno-artystyczny. Co w tym dziwnego? To, że dzielnica w rzeczywistości ma dopiero 57 lat, więc ta okrągła rocznica to istna futurologia.

Nowa Huta rodziła się jako socrealistyczne miasto totalne. Zaplanowano ją na papierze, jako wysoko zorganizowany, niemal samowystarczalny organizm. Wytyczono wygodne, szerokie drogi, przecinające symetrycznie miasto na poszczególne osiedla. Pomyślano o podwórkach, sklepach, przedszkolach. Podobne są początki Wolfsburga, niemieckiego miasta przemysłowego, zbudowanego wraz z fabryką Volkswagena w 1938 r., a więc za czasów III Rzeszy.

Nowa Huta i Wolfsburg łączą się w artystycznym projekcie "Futuryzm Miast Przemysłowych". W sobotę odbyła się pierwsza jego odsłona. Na placu Centralnym stanęła instalacja "Taran" autorstwa Janka Simona. Wokół placu rozmieszczono billboardy "Nowa Huta - Zrób to sam". Niemiecka artystka Pia Lanzinger (na zdjęciu) zaprosiła zainteresowanych do miejskiej gry w "Lunapark Historii".

Można tu przeżyć robotnicze miasto we wszystkich fazach rozwoju – od stalinowskich początków po neoliberalną globalizację. – Jest rok 2050. Miasta już nie ma – mówiła Lanzinger podczas inauguracji swojego projektu. – Amerykańska agencja eventowa, która je wykupiła, uczyniła z niego Lunapark Historii, a mieszkańców zatrudniła do odgrywania roli ludności.

Projekt "Lunapark Nowa Huta" przy pomocy fikcyjnej retro perspektywy zwraca uwagę na trend przekształcania miast w kompleksy rozrywkowe, oparte na zasadach komercyjnej turystyki. Nie omija to miast, których powstanie ma źródła w byłych dyktaturach: stalinowskiej (jak Nowa Huta) czy nazistowskiej (jak Wolfsburg). - Wpisując się w tę tendencję, próbujemy ją wyprzedzić i obrócić jej logikę przeciw niej samej - wyjaśnia Lanzinger.

W ramach przyspieszonej setnej rocznicy odbędzie się jeszcze wiele innych wydarzeń artystycznych, wykładów i otwartych dyskusji. Organizatorom - grupie artystów, teoretyków i aktywistów społecznych - przyświeca ambitny cel: chcą spojrzeć na przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Nowej Huty i Wolfsburga z perspektywy ich stulecia. Poza wystawami i wydarzeniami w przestrzeni miejskiej artystyczne zestawienie obu miast zaprezentowane będzie w teatrze Łaźnia Nowa (os. Szkolne 25). Bardzo ciekawie zapowiada się otwarta debata na temat "Przyszłość pracy" (28-29 października w Bunkrze Sztuki, pl. Szczepański 3a). Dyskusji panelowych i wykładów wysłuchać będzie można w Instytucie Goethego (Rynek Główny 20).

Więcej informacji o projekcie: kliknij

Marek Tobolewski

drukuj poleć znajomym poprzedni tekst następny tekst zobacz komentarze

lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za pośrednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:

Szukam wspólnika do programu zwalczania nienawiści w internecie
Polska
22 luty 2026
Warszawska Socjalistyczna Grupa Dyskusyjno-Czytelnicza
Warszawa, Jazdów 5A/4, część na górze
od 25.10.2024, co tydzień o 17 w piątek
Fotograf szuka pracy (Krk małopolska)
Kraków
Socialists/communists in Krakow?
Krakow
Poszukuję
Partia lewicowa na symulatorze politycznym
Discord
Teraz
Historia Czerwona
Discord Sejm RP
Polska
Teraz
Szukam książki
Poszukuję książek

Więcej ogłoszeń...

30 kwietnia:

1793 - We Wrocławiu pruskie wojsko stłumiło powstanie krawców.

1847 - Policja i wojsko pruskie stłumiły rozruchy głodowe w Poznaniu.

1883 - Urodził się Jaroslav Hašek, czeski pisarz, żołnierz Armii Czerwonej.

1885 - Zmarł Jens Peter Jacobsen, duński pisarz i poeta, uznawany za jednego z najwybitniejszych twórców skandynawskich, biolog, zdeklarowany wolnomyśliciel i ateista.

1911 - We Florencji zmarł Stanisław Brzozowski, polski filozof, pisarz, publicysta, krytyk teatralny i literacki; zwolennik materializmu dziejowego, który wprowadził marksizm do myśli polskiej.

1916 - Upadek powstania wielkanocnego w Dublinie; jedną z głównych sił antybrytyjskich była socjalistyczna Irlandzka Armia Obywatelska (ICA) pod dowództwem Jamesa Connolly’ego.

1930 - Urodził się Félix Guattari, francuski psychoterapeuta i filozof. Współtwórca pojęcia "schizoanaliza" i jednego ze znaczeń terminu "ekozofia".

1938 - W Trinidad urodził się Inti Peredo, boliwijski działacz komunistyczny; walczył w oddziale Che Guevary.

1943 - Zmarła Beatrice Webb, brytyjska ekonomistka, socjalistka, współzałożycielka Towarzystwa Fabiańskiego, żona laburzystowskiego polityka i ministra Sidneya Webba.

1950 - W więzieniu w Rawiczu zmarł Kazimierz Pużak, wybitny działacz PPS.

1975 - Wojna wietnamska: upadek Sajgonu.

2011 - Zmarł Ernesto Sábato, argentyński pisarz i myśliciel, autor m.in. książek "Tunel" i "O bohaterach i grobach".

?
Lewica.pl na Facebooku