Szwecja: Samowie uznani za naród

[2010-11-29 15:00:37]

25 listopada szwedzki parlament przyjął poprawki do konstytucji kraju w wyniku których zamieszkująca ten kraj mniejszość Samów (Lapończyków) została uznana za naród, a nie jak dotychczas za jedną z mniejszości etnicznych, językowych czy religijnych.

Według szwedzkich konstytucjonalistów przyznanie Samom statusu narodu stwarza dla nich teoretyczną możliwość domagania się w przyszłości szerokiej autonomii, a nawet prawa do samostanowienia. Obecnie największe uprawnienia mają Samowie norwescy, który posiadają własny parlament (Sametinget/Sámediggi/Sämitigge/Sää´mte´ǧǧ) w miejscowości Kárášjohka, a także mają zagwarantowane prawo do hodowli reniferów.

Samowie (nazwa Lapończycy jest przez nich samych uważana za obelżywą) zamieszkują w granicach Norwegii, Finlandii, Rosji oraz Szwecji. Ich liczebność ocenia się na 70-75 tysięcy. Mówią własnym językiem (w Norwegii, Szwecji i Finlandii różne dialekty tego języka mają status języków regionalnych). Języki lapońskie zachodnie w Norwegii, Szwecji i części Finlandii zapisywane są alfabetem łacińskim, a lapońskie wschodnie w Rosji i częściowo w Finlandii - grażdanką. Większość Samów wyznaje luteranizm (w tym część należy do konserwatywnego ruchu laestadiańskiego), zaś Samowie kolscy - prawosławie.

Szymon Martys

drukuj poleć znajomym poprzedni tekst następny tekst zobacz komentarze

lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za pośrednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:

Szukam wspólnika do programu zwalczania nienawiści w internecie
Polska
22 luty 2026
Warszawska Socjalistyczna Grupa Dyskusyjno-Czytelnicza
Warszawa, Jazdów 5A/4, część na górze
od 25.10.2024, co tydzień o 17 w piątek
Fotograf szuka pracy (Krk małopolska)
Kraków
Socialists/communists in Krakow?
Krakow
Poszukuję
Partia lewicowa na symulatorze politycznym
Discord
Teraz
Historia Czerwona
Discord Sejm RP
Polska
Teraz
Szukam książki
Poszukuję książek

Więcej ogłoszeń...

1 maja:

1826 - Zmarł Wojciech Gutkowski, inżynier wojskowy, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej i wojen napoleońskich (1807-1812), autor oświeceniowej utopii "Podróż do Kalopei", w której opisał nierzeczywiste, demokratyczne społeczeństwo.

1886 - Wybuch ogólnokrajowego strajku w USA; robotnicy domagali się m.in. ośmiogodzinnego dnia pracy.

1890 - Pierwsze obchody międzynarodowego święta robotniczego na świecie, zorganizowane także na ziemiach polskich.

1892 - W Łodzi rozpoczęły się masowe protesty socjalne, w których wzięło udział 70 tys. robotników (tzw. "bunt łódzki").

1900 - Urodził się Aleksander Wat (Chwat), jeden z twórców polskiego futuryzmu, redaktor "Miesięcznika Literackiego".

1936 - Jednolitofrontowe pochody 1-majowe w całej Polsce; Łodź - 80 tysięcy uczestników, Lwów - 50 tysięcy, Warszawa - 40 tysięcy; starcia z bojówkarzami endeckimi.

1946 - We Wschowie urodził się Stanisław Rogowski, prawnik, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm, polityk Unii Pracy, rzecznik ubezpieczonych (1995–2007).

1958 - Zmarł Oscar Torp, polityk Norweskiej Partii Pracy. Sprawował funkcję premiera od 1951 do 1955.

?
Lewica.pl na Facebooku