Iran - Porozumienie nuklearne; Lula jako pośrednik

Iran: Porozumienie nuklearne; Lula jako pośrednik

[2010-05-17 19:32:44]

17 maja w Teheranie trzy państwa: Iran, Turcja i Brazylia podpisały wspólną deklarację, w której potwierdziły zobowiązanie do przestrzegania Traktatu o Nierozprzestrzenianiu Broni Nuklearnej, a jednocześnie podały do wiadomości program wymiany uranu uzgodniony dzięki udziałowi premiera Turcji Recepa Tayyipa Erdoğana i prezydenta Brazylii Luiza Inácio Lula da Silvy.

Zgodnie z umową podpisaną 17 maja Iran wyśle 1,2 tony niskowzbogaconego uranu (o zawartości izotopu 235U poniżej 20 procent, zazwyczaj 3-5 procent) do Turcji, a w zamian otrzyma 120 kilogramów prętów z wysokowzbogaconego uranu (o zawartości 235U powyżej 20 procent) do swojej elektrowni atomowej. Wymiana zostanie przeprowadzona pod nadzorem ONZ-owskiej Miedzynarodowej Agencji Energii Atomowej (International Atomic Energy Agency – IAEA), a Iran będzie mógł wysłać swoich inspektorów do Turcji, by monitorowali przebieg wymiany.

Porozumienie jest wielkim sukcesem Luli. Jeszcze dwa dni wcześniej eksperci dawali nie więcej niż 30 procent szans na powodzenie jego misji w Teheranie. Umowa miała na celu oddalić widmo nałożenia kolejnych sankcji na Iran. Zabiega o nie od kilku miesięcy dyplomacja amerykańska.

Jak donosi aljazeera.net, oficjele z Unii Europejskiej powiedzieli, że porozumienie nie jest wystarczające, by powstrzymać starania USA o nałożenie sankcji na Iran. Rzeczniczka prasowa szefowej polityki zagranicznej Unii Europejskiej Catherine Ashton z zadowoleniem przyjęła umowę 17 maja, ale powiedziała taż, że blok wciąż ma poważne obawy w związku z irańskim programem nuklearnym; wątpliwości budzą pokojowe intencje Iranu.

Niezależny konsultant nuklearny John Large powiedział, że Turcja nie posiada żadnych zakładów wzbogacania ani przechowywania uranu, a więc jej udział w przedsięwzięciu nie jest wystarczającym gwarantem bezpieczeństwa wymiany.

W niedalekiej przeszłości Iran był całkowicie przeciwny temu, żeby jego zapasy uranu opuszczały kraj, zanim staną się paliwem nuklearnym, dążąc do przeprowadzania wymiany na miejscu. Także obecnie, jeśli umowa nie zostanie zrealizowana niskowzbogacony uran będzie musiał powrócić do Iranu. Kraj ten nie zgodził się na zaprzestanie wzbogacania uranu na niskim poziomie i potwierdził swoje plany wzbogacania pozostałych zapasów.

Jarosław Klebaniuk