Turcja: Mihri Belli nie żyje

[2011-08-19 21:50:53]

Mihri Belli był najstarszym z żyjących liderów tureckiego ruchu socjalistycznego. Zmarł w swoim domu w Stambule 16 sierpnia wieczorem. Miał 95 lat.

Urodzony w 1916 r. Belli zapoznał się z marksizmem podczas studiów ekonomicznych w USA, na które wyjechał w 1936 r. Uczestniczył w amerykańskim ruchu związkowym, a działalność w organizacjach pracowniczych kontynuował także po powrocie do Turcji w 1940 r. W tym czasie wstąpił też do Tureckiej Partii Komunistycznej (TKP).

W latach 40. Pracował z prof. Fritzem Neumarkiem na wydziale ekonomicznym Uniwersytetu w Stambule. W rezultacie swoich działań został aresztowany i skazany na dwa lata więzienia. W 1946 r. opuszcza Turcję i przyłącza się Armii Demokratycznej (zbrojnego skrzydła Greckiej Partii Komunistycznej), w której szeregach bierze udział w greckiej wojnie domowej.

W 1950 r. ponownie aresztowano go za nielegalne przekroczenie granicy tureckiej i posiadanie broni. W następnym roku jest ponownie zatrzymany w czasie akcji policyjnej wymierzonej w TKP, wskutek czego otrzymuje siedmioletnią odsiadkę.

W latach 60. po raz pierwszy w miarę swobodnie publikował i funkcjonował w przestrzeni publicznej. Mimo tego był parę razy aresztowany za swoje teksty i przemówienia. Publikował je wówczas w magazynach "Türk Solu" i "Aydınlık Sosyalist Dergi". Współpracował też w tych czasach z młodymi przywódcami ruchu rewolucyjnego takimi jak Deniz Gezmiş i Mahir Çayan.

W 1971 r. opuszcza Turcję wkrótce po przewrocie wojskowym i wstępuje do Organizacji Wyzwolenia Palestyny. Mieszka wówczas w Europie aż do powrotu socjaldemokratów do władzy w 1973 r. Rok później współzakłada Turecką Partię Proletariacką (TEP), zdelegalizowaną wkrótce przez Sąd Konstytucyjny ze względu na powiązania z działaczami kurdyjskimi. W 1996 r. należy do założycieli Partii Wolności i Solidarności (ÖDP), a w 2002 r. Partii Socjalistyczno-Demokratycznej (SDP). W tym samym roku bez powodzenia kandyduje na stanowisko burmistrza Stambułu.

Mihri Belli zostanie pochowany w Stambule obok swoich dawnych towarzyszy. Pogrzeb odbędzie się 25 sierpnia.

Łukasz Drozda

drukuj poleć znajomym poprzedni tekst następny tekst zobacz komentarze

lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za pośrednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:

Szukam wspólnika do programu zwalczania nienawiści w internecie
Polska
22 luty 2026
Warszawska Socjalistyczna Grupa Dyskusyjno-Czytelnicza
Warszawa, Jazdów 5A/4, część na górze
od 25.10.2024, co tydzień o 17 w piątek
Fotograf szuka pracy (Krk małopolska)
Kraków
Socialists/communists in Krakow?
Krakow
Poszukuję
Partia lewicowa na symulatorze politycznym
Discord
Teraz
Historia Czerwona
Discord Sejm RP
Polska
Teraz
Szukam książki
Poszukuję książek

Więcej ogłoszeń...

14 maja:

1771 - W Newtown urodził się Robert Owen, walijski działacz socjalistyczny, pionier ruchu spółdzielczego.

1906 - Członek OB PPS Baruch Szulman dokonał w Warszawie udanego zamachu bombowego na podkomisarza policji carskiej N. Konstantinowa. Podczas ucieczki z miejsca zdarzenia został zastrzelony.

1920 - W Warszawie rozpoczął się I Kongres Klasowych Związków Zawodowych.

1940 - W Toronto zmarła Emma Goldman, teoretyczka anarchizmu, bojowniczka o prawa kobiet, uczestniczka Rewolucji Rosyjskiej 1917 roku i Hiszpańskiej 1936 roku.

1943 - W Sielcach nad Oką sformowano 1. Dywizję Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.

1944 - Nierozstrzygnięta bitwa pod Rąblowem pomiędzy polsko-radzieckimi oddziałami partyzanckimi a wojskiem niemieckim.

1988 - W Hadze zmarł Willem Drees, holenderski polityk Partii Pracy (PvdA), 1948-58 - premier Holandii.

1999 - Malam Bacai Sanhá (PAIGC) został prezydentem Gwinei Bissau.

2022 - USA: 18-letni zwolennik białej supremacji Payton Gendron otworzył ogień do czarnoskórych osób przebywających w supermarkecie w Buffalo w stanie Nowy Jork, zabijając 10 i raniąc 3 z nich, po czym oddał się w ręce policji.

?
Lewica.pl na Facebooku