G鏎ski: Zajezdnia w r瘯ach za這gi

[2007-08-30 12:01:59]

2 wrze郾ia 1991 r. na teren okupowanej przez pracownik闚 zajezdni autobusowej przy ulicy Sk豉dowej w Bia造mstoku wkroczy造 oddzia造 policji wspierane przez brygad antyterrorystyczn. By豉 to reakcja rz康u Krzysztofa Bieleckiego na decyzj uczestnik闚 strajku o przej璚iu przedsi瑿iorstwa i ustanowieniu w豉snego kierownictwa.

Podobnie, jak to mia這 miejsce w kluczowych momentach walki o samorz康 za這gi w okresie istnienia Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, pierwsza w nowych realiach politycznych pr鏏a ustanowienia kontroli pracowniczej mia豉 spontaniczny charakter. Dosz這 do niej w Bia造mstoku, gdzie 2 lipca 1991 r. wybuch strajk przeciwko niespodziewanej decyzji dyrekcji Miejskiego Przedsi瑿iorstwa Komunikacyjnego o zwolnieniu z pracy 250 pracownik闚 oraz uchwale Rady Miasta o podziale przedsi瑿iorstwa na dwie sp馧ki: gminy i prywatny Zak豉d Obs逝gi Komunikacji Miejskiej. W zarz康ach sp馧ek zasiad造 穎ny cz這nk闚 Zarz康u Miasta.

Rozm闚 nie b璠zie!

S豉womir Jakubowski, przewodnicz帷y Rady Pracowniczej powiedzia, 瞠 pracownicy po prostu przyszli i nie znale幢i swoich nazwisk na listach obecno軼i. Uczestnikami protestu byli niemal wy陰cznie kierowcy i mechanicy. Prezydent miasta Lech Rutkowski odm闚i rozm闚 ze strajkuj帷ymi. Od protestu odci窸a si zak豉dowa "Solidarno嗆" i miejscowi parlamentarzy軼i, rozp皻ano r闚nie prasow nagonk przeciwko "strajkowi inspirowanemu przez postkomunist闚". Charakterystyczne by這 to, 瞠 uczestnicy strajku dzia豉li przez ca造 czas w zupe軟ym osamotnieniu.

17 sierpnia komitet strajkowy postanowi prze豉ma impas w rozmowach z w豉dzami i og這si przej璚ie MPK w u篡tkowanie razem z ca造m maj徠kiem. Poinformowano o powstaniu Tymczasowego Zarz康u Robotniczego (TZR) w sk豉dzie: Zbigniew Olechnicki, Stanis豉w Pruszy雟ki, Zbigniew Borowski, Pawe Gawryluk, Marek Chor捫y i Miros豉w Sipika. Oznacza這 to, 瞠 pracownicy samodzielnie uruchomi komunikacj miejsk, a wp造wy z bilet闚 przeznacz na samoorganizacj zak豉du. Strajkuj帷y podkre郵ali, 瞠 nie zabieraj autobus闚 dla siebie, lecz chroni firm przed rozgrabieniem. Chcieli, 瞠by MPK pozosta這 w豉sno軼i miasta. Niekt鏎zy m闚ili: – Przedsi瑿iorstwo jest w豉sno軼i mieszka鎍闚 Bia貫gostoku. Bilety mog by nawet bezp豉tne.

Brzmia這 to jak wypowiedzenie wojny wdra瘸nej w豉郾ie w Polsce filozofii gospodarczej. Tego samego dnia w豉dze odci窸y pr康 i dop造w paliwa do zajezdni. 28 sierpnia policja podj窸a pierwsz pr鏏 zaj璚ia zak豉du, jednak t逝m krewnych uczestnik闚 strajku skutecznie zagrodzi im drog.

2 wrze郾ia o 鈍icie z polecenia premiera rz康u Krzysztofa Bieleckiego nast徙i drugi szturm, tym razem skuteczny. O godzinie 4.25 rano komandosi opanowali bram zajezdni i podnie郵i szlaban dla wkraczaj帷ych oddzia堯w prewencji. Zaskoczeni podczas snu pracownicy praktycznie nie stawiali oporu, kilku z nich pr鏏owa這 si broni za pomoc 豉鎍uch闚 i 這m闚, ale ju po chwili zostali obezw豉dnieni przez komandos闚 z brygady antyterrorystycznej. Ponad stu pracownik闚 wyrzucono za bram zak豉du. Tu po opanowaniu zajezdni, do autobus闚 wsiedli 穎軟ierze i specjalnie sprowadzeni w tym celu 豉mistrajkowie. Zebrani przy bramie uczestnicy strajku pr鏏owali ich powstrzyma, obrzucaj帷 pojazdy kamieniami. Komandosi rozp璠zili ich bez trudu, nie szcz璠z帷 przy tym pa貫k. W sumie dziesi耩 os鏏 odnios這 obra瞠nia, jeden robotnik trafi do szpitala.

"Niemoralna akcja terrorystyczna"

Wyrzuceni z zak豉du pracownicy kontynuowali protest przed pilnowan przez uzbrojone oddzia造 policji bram zajezdni. 19 os鏏 rozpocz窸o g這d闚k, co lokalny biskup Edward Kisiel okre郵i publicznie jako "豉manie pi徠ego przykazania i niemoraln akcj terrorystyczn". Dopiero teraz protest popar這 Og鏊nopolskie Porozumienie Zwi您k闚 Zawodowych. 8 wrze郾ia wynegocjowano z w豉dzami przywr鏂enie do pracy wszystkich pracownik闚 i uzgodnienie z za這g wyboru dyrektora, nie uda這 si natomiast powstrzyma decyzji o podziale firmy na kilka sp馧ek. Pomimo zawartego porozumienia jeden z uczestnik闚 strajku – Jan Paszkiewicz – zosta dyscyplinarnie zwolniony z prac.

W ten oto spos鏏 zako鎍zy豉 si pierwsza w "wolnej" Polsce pr鏏a przej璚ia zak豉du pracy przez samorz康 pracownik闚. By to pierwszy od maja 1988 r. przypadek u篡cia si造 przeciwko strajkuj帷ym pracownikom. Zaledwie 10 lat po tym, jak opozycyjna NSZZ "Solidarno嗆" uchwali豉 program Rzeczpospolitej Samorz康nej, w kt鏎ym zapisano, 瞠 podstaw demokracji w Polsce b璠zie samorz康 pracowniczy i dwa lata po tym, jak sygnatariusze wspomnianego programu znale幢i si u w豉dzy. Po roku 1989 podejmowane wcze郾iej przez robotnik闚 walki na rzecz ustanowienia w豉snego samorz康u sta造 si tematem wstydliwie pomijanym przez wi瘯szo嗆 historyk闚 i polityk闚 wywodz帷ych si z dawnej opozycji demokratycznej. Zmieni豉 si r闚nie sama "Solidarno嗆". Porzucono zwi您kow demokracj na rzecz wiary w nieomylno嗆 lidera, idee samorz康owe zamieniono na fascynacj zachodnioeuropejskim kapitalizmem, za przeciwko robotnikom, kt鏎zy sprzeciwili si prywatyzacji i ponownie usi這wali przej望 we w豉danie swoje miejsca pracy, nie zawahano si u篡 policyjnej si造. Intelektuali軼i zwi您ani z dawn opozycj, kt鏎zy zawsze pot瘼iali brutalno嗆 ZOMO, tym razem milczeli jak zakl璚i.

Krajobraz po bitwie

Po strajku bia這stockie MPK zosta這 podzielone na trzy konkuruj帷e ze sob struktury: Komunalne Przedsi瑿iorstwo Komunikacji Miejskiej, Komunalny Zak豉d Komunikacyjny i Komunalne Przedsi瑿iorstwo Komunikacyjne. W 2007 r. maj jednak zosta po陰czone.

Konkurencja mia豉 bowiem polepszy stan komunikacji w mie軼ie i sprzyja oszcz璠no軼iom. Jak by這 naprawd? Ka盥a ze sp馧ek mia豉 w豉sne: zajezdni, warsztat, stacj paliw, myjni, dyspozytorni, biura. Trzy firmy maj w sumie sze軼iu prezes闚, dwie pi璚ioosobowe rady nadzorcze, trzy dzia造 ksi璕owo軼i. Gdzie te oszcz璠no軼i? A co do jako軼i us逝g – jednym z powod闚 zapowiedzi ich po陰czenia jest w豉郾ie poprawienie jako軼i us逝g przewozowych!

Problemem s te niskie p豉ce – konkuruj帷e firmy obni瘸造 pensje pracownik闚, w wyniku czego kierowcy zacz瘭i zwalnia si z pracy, a nowi cz瘰to odchodzili po kilku miesi帷ach.

Trudno si wi璚 dziwi, 瞠 16 lat po pami皻nym strajku w豉dze miasta postanowi造 jednak po陰czy bia這stockie firmy przewozowe. Czyli wr鏂i do sytuacji sprzed strajku. I znowu okaza這 si, 瞠 to pracownicy mieli racj.

Rafa G鏎ski


Tekst ukaza si w tygodniku "Trybuna Robotnicza".

drukuj pole znajomym poprzedni tekst nast瘼ny tekst zobacz komentarze


lewica.pl w telefonie

Czytaj nasze teksty za po鈔ednictwem aplikacji LewicaPL dla Androida:


blogi - ostatnie wpisy


co? gdzie? kiedy?

Co dalej z Ukrain ?
Wroc豉w
25.04.2019
Poszukuj ksi捫ek
"PPS dlaczego si nie uda這" - kupi!!!
Lca
Podpisz apel przeciwko wprowadzeniu klauzuli sumienia w aptekach
https://naszademokracja.pl/petitions/stop-bezprawnemu-ograniczaniu-dostepu-do-antykoncepcji-1
Szukam muzyk闚, realizator闚 d德i瘯u do wsp鏊nego projektu.
wsz璠zie
zawsze
Petycja o opodatkowaniu ksi篹y
Nowy Lewicowy Vlog
Warszawa
Zapraszamy do wsp馧pracy
Polska
ca造 czas
"Czerwony katechizm" - F. Czacki
Zapraszam

Wi璚ej og這sze...


kalendarium

26 kwietnia:

1871 - W Warszawie urodzi si Feliks Perl, dzia豉cz socjalistyczny, pose PPS, publicysta, 1915-1927 redaktor naczelny "Robotnika".

1920 - W Poznaniu od policyjnych kul zgin窸o 9 strajkuj帷ych kolejarzy, a 30 zosta這 rannych.

1937 - Wojna hiszpa雟ka: zbombardowanie baskijskiego miasta Guernica przez niemiecki Legion Condor.

1942 - W kopalni Benxihu w okupowanej przez Japo鎍zyk闚 Mand簑rii dosz這 do najwi瘯szej w historii katastrofy g鏎niczej, w kt鏎ej zgin窸o 1549 g鏎nik闚, a 246 zosta這 rannych.

1981 - W I turze wybor闚 prezydenckich we Francji socjalista Fran蔞is Mitterrand zdoby 26% g這s闚.

1990 - Kandydat w wyborach przezydenckich w Kolumbii z ramienia lewicowej koalicji M-19 Carlos Pizarro zosta zastrzelony przez prawicowego boj闚karza.

1993 - Na czele rz康u Wysp Owczych (autonomicznego terytorium Danii) po raz pierwszy stan窸a kobieta, socjaldemokratka Marita Petersen.

1994 - Zako鎍zy造 si pierwsze wielorasowe wybory parlamentarne w RPA, w kt鏎ych zwyci篹y Afryka雟ki Kongres Narodowy Nelsona Mandeli, uzyskuj帷 62,65% g這s闚.

2009 - Lewicowy prezydent Ekwadoru Rafael Correa zosta wybrany na II kadencj.


Lewica.pl na Facebooku