Strajki rolników w całej Polsce

[2024-02-23 12:17:20]

Sytuacja na europejskim rynku rolnym jest złożona. Rolnicy próbują znaleźć rozwiązanie, które będzie dla nich korzystne w obliczu spadających światowych cen płodów rolnych. Korekta ta jest spowodowana obfitymi plonami wielu roślin uprawnych w ubiegłym roku, szczególnie w Europie, jak i zmianą status quo w relacjach handlowych z Ukrainą (de facto jej częściowe włączenie do Europejskiego Wspólnego Rynku, by zminimalizować straty ponoszone z tytułu wojny), w mniejszym stopniu z blokiem MERCOSUR w Ameryce Południowej. Swoje, przy proteście rolników, próbują ugrać Rosja oraz ugrupowania skrajnie prawicowe, głoszące nacjonalizm, walkę z ruchem ekologicznym, walkę ze szczepionkami, krytykę praw człowieka i humanitaryzmu (w tym ogólnej pomocy Ukrainie) na rzecz tak zwanego „realizmu”, który jest niczym innym jak polityką narodowego egoizmu i cynizmu oraz zgodzeniem się na to, by o wszystkim decydował silniejszy militarnie lub gospodarczo. Współczesny lewicowiec czy socjalista musi więc w tej sytuacji odnosić się dialektycznie do tych protestów: rolnicy mają prawo do protestu, nie należy im tego utrudniać, część postulatów warto wesprzeć, ale z drugiej strony prawa biedniejszych krajów do rozwoju (których eksport zdominowany jest przez eksport rolny) są ważniejsze niż dość dużej grupy zamożniejszych unijnych rolników, ochrona środowiska jest ciągle zagrożona przez nadmierną industrializację rolnictwa, zaś zyski producentów rolnych marzących o wysokich cenach żywności nie mogą przegrywać z dostępem do taniej żywności dla znacznej większości konsumentów (przynajmniej w Europie), która żywności nie produkuje.

Tomasz Rysz

Od ponad tygodnia trwają strajki rolnicze w całej Polsce, przede wszystkim na drogach, węzłach drogowych, przejściach granicznych z Ukrainą oraz pod budynkami Urzędów Wojewódzkich. Strajki te są elementem ogólnounijnego strajku rolniczego, skierowanego przeciwko coraz wyższym normom ekologicznym w rolnictwie krajów Unii Europejskiej oraz przeciwko liberalnej polityce handlowej wobec produktów rolnych pochodzących z Ukrainy i niektórych krajów Ameryki Południowej (blok Mercosur). Do głównych postulatów protestujących należą:
1. Odstąpienie od konieczności stosowania w płodozmianie 3 upraw oraz ugorowania 4% powierzchni gruntów w przypadku gospodarstw powyżej 10 ha.
2. Wprowadzenie przejrzystych, jednoznacznych oraz trwałych przepisów dotyczących systemów wsparcia bezpośredniego na kolejne lata, w tym przepisów prawa dotyczących szczegółowych zasad realizacji ekoschematów- tak by były one znane i nie zmieniane w roku składania wniosków obszarowych.
3. Jak najszybsze określenia stawek dopłat ekoschematowych , oraz podjęcie wszelkich dostępnych mechanizmów prawnych, by stawki te były zbliżone do przedstawianych rolnikom przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na początku 2023 roku.
4.Wyrównanie poziomu dopłat w całej Unii Europejskiej, tak by w każdym kraju dopłaty do ha podstawowej produkcji finansowane z budżetu UE były takie same.
5. Czasowe odstąpienie od kar za niespełnienie warunków związanych z niewywiązaniem się z obowiązków wynikających z zasad warunkowości oraz ewentualnych kar wynikających z niewywiązania się z całkowitych powierzchni deklarowanych ekoschematów.
6. Pozostawienie największego Terminala Zbożowego w rękach polskich producentów oraz brak zgody na wydzierżawianie portów innym państwom w sytuacji, gdy dostęp do portów dla polskich rolników i handlowców jest ograniczany.
7. Wdrożenie krajowego systemu walki z niekorzystnymi skutkami wystąpienia suszy rolniczej , jak również wdrożenie klarownego i sprawiedliwego systemu wyliczania strat suszowych w rolnictwie opartego również o pracę lokalnych komisji szacujących straty.
8. Kontynuowanie polityki związanej z kontrolą ilości i jakości płodów rolnych przywożonych do Polski, tak by polskich i europejskich rynków nie zalewały tanie płody rolne z rynków wschodnich, zwłaszcza które zawierają substancje niebezpieczne i zakazane do stosowania w produkcji w Polsce.
9. Wprowadzenie systemowych regulacji dotyczących dzierżaw z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, tak by grunty rolne były faktycznie przekazywane do dzierżawy rolnikom posiadającym potencjał rozwojowy gospodarstwa, zaś cena dzierżawy nie przekraczała wysokości przeciętnego dochodu rolniczego określonego przez GUS
10. Wprowadzenie stałego systemu dopłat dla rolników do sprzedawanych płodów rolnych w przypadku, gdy rynkowe wahania cen wpłyną na znaczne ich obniżenie w formie dopłat do sprzedanych płodów wyrównujących cenę do ustalonej minimalnej ceny sprzedaży gwarantującej opłacalność produkcji.
11. Rewaloryzacja kwot związanych z zwrotem akcyzy za paliwo rolnicze z kwoty 1,46 zł do poziomu co najmniej 2,00 zł oraz adekwatne do cen zakupu materiału siewnego oraz kosztów siewu zwiększenie dopłat do materiału siewnego z kwoty 65 zł/ ha obowiązującej w 2022 roku do kwoty 250 zł/ ha zbóż.
12. Zwiększenie limitu pomocy na wsparcie krajowe w postaci kredytów preferencyjnych oraz obniżenie oprocentowania kredytów na zakup gruntów oraz inwestycje w gospodarstwach rolnych.
13. Zmiana założeń „Zielonego Ładu” tak by uwzględnić w nim szereg sytuacji kryzysowych jakie dotknęły rolnictwo oraz dostosowanie wymagań środowiskowych do bieżącej ekonomicznej sytuacji rolników.
14. Ustanowienie uregulowań prawnych wprowadzających kary za wprowadzanie do obrotu żywności / pasz pochodzących z ukraińskiego , nieprzebadanego zboża, w tym zbóż technicznych oraz przeznaczenie tych środków na pomoc polskim producentom zbóż i płodów rolnych.
15. Wprowadzenie ceł zaporowych na import produktów rolnych z Ukrainy i innych krajów spoza Unii Europejskiej.

T. Rysz